Aktualizacja:

Ta sama mutacja, różne skutki w sercu i w mięśniach. Badacze UJ o dystrofii Duchenne’a

Zespół z Uniwersytetu Jagiellońskiego wykazał, że nowo opisana mutacja w genie dystrofiny, która według dotychczasowej wiedzy miała całkowicie zablokować produkcję tego białka, w rzeczywistości usuwa z niego tylko dwa aminokwasy. Wyniki opublikowało czasopismo „Circulation: Genomic and Precision Medicine”.

Pomarańczowe, świecące punkty na ciemnym tle — obraz tkanki pod mikroskopem fluorescencyjnym.
Mikroskopowy obraz mięśnia sercowego szczura z zaznaczonym białkiem koneksyną 43. Zdjęcie ilustracyjne.Fot. Veronika Gurianova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Dystrofia mięśniowa Duchenne’a dotyka ok. 1 na 5 tys. chłopców. Wywołują ją mutacje w genie DMD, który koduje dystrofinę — białko potrzebne do prawidłowej pracy mięśni szkieletowych i mięśnia sercowego. Zwykle skutkiem mutacji jest brak dystrofiny, a w konsekwencji stopniowy zanik mięśni, utrata zdolności chodzenia, kardiomiopatia i niewydolność oddechowa.

Zespół prof. Józefa Dulaka z Zakładu Biotechnologii Medycznej UJ zbadał przypadek chłopca z wcześniej nieopisaną mutacją. Komórki krwi pacjenta przeprogramowano w indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (iPSC), a metodą edycji genomu CRISPR/Cas9 utworzono ich „naprawioną” wersję o identycznym tle genetycznym. Z obu linii uzyskano komórki mięśni szkieletowych i komórki mięśnia sercowego.

W komórkach serca poziom dystrofiny pozostał zaskakująco wysoki, a w komórkach mięśni szkieletowych był wyraźnie obniżony. Mimo to komórki serca inaczej reagowały na stymulację adrenergiczną, czyli sygnały pobudzające serce w stresie i podczas wysiłku. Zdaniem autorów nawet niewielkie uszkodzenie dystrofiny może z czasem przyczyniać się do rozwoju kardiomiopatii.

Badacze podają też, że to pierwszy bezpośredni dowód obecności krótszej odmiany dystrofiny, Dp116, w komórkach serca uzyskanych z iPSC. Wniosek z pracy: skutków mutacji w genie DMD nie da się przewidzieć wyłącznie na podstawie analizy DNA. W badaniach uczestniczyli klinicyści z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Źródła

  1. Forum Akademickie — „Odkrycie badaczy z UJ rzuca nowe światło na dystrofię mięśniową Duchenne’a” (16.10.2026, na podstawie informacji UJ)forumakademickie.pl

Tekst przygotowany z pomocą AI na podstawie podanych źródeł i sprawdzony przez redakcję.