Aktualizacja:

Reforma PAN coraz bliżej. Projekt przewiduje „trzynastkę” dla pracowników instytutów

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk. Zmienia on strukturę Akademii, zasady zatrudniania naukowców i wprowadza obowiązkową nagrodę roczną.

Oświetlony wieczorem klasycystyczny pałac z kopułą; przed nim pomnik siedzącej postaci.
Pałac Staszica w Warszawie, przed nim pomnik Mikołaja Kopernika. Zdjęcie ilustracyjne.Fot. Chris Olszewski / Wikimedia Commons (przez Openverse), CC BY-SA 4.0

Projekt, o którego przyjęciu 9 października poinformowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ma uporządkować działanie zarówno korporacji uczonych, jak i instytutów naukowych PAN. Według resortu powstawał w konsultacji z prezesem PAN, przedstawicielami instytutów i organizacjami związkowymi.

Dla najliczniejszej grupy — pracowników instytutów — kluczowa jest obowiązkowa nagroda roczna w wysokości 8,5 proc. rocznego wynagrodzenia. Instytuty mają też tworzyć fundusz nagród w wysokości od 8,5 do 10 proc. planowanych wynagrodzeń. Oba rozwiązania mają wejść w życie w 2027 r., a ich finansowanie ma zapewnić ministerstwo.

Projekt likwiduje mianowanie: naukowcy PAN mają być zatrudniani na umowach o pracę, z zachowaniem nabytych praw. Znikają rady kuratorów, powstaje Zgromadzenie Dyrektorów Instytutów Naukowych, a Akademia Młodych Uczonych ma zyskać większą samodzielność. Przewidziano także Radę Samorządu Doktorantów Instytutów Akademii oraz możliwość zakładania spółek celowych do komercjalizacji wyników badań.

Profesorem instytutu będzie mogła zostać osoba z wybitnym dorobkiem naukowym i co najmniej stopniem doktora. Następnym krokiem jest przekazanie projektu do akceptacji Rady Ministrów i dalszy proces legislacyjny.

Źródła

  1. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego — „Krok bliżej do reformy Polskiej Akademii Nauk” (9.10.2026)gov.pl

Tekst przygotowany z pomocą AI na podstawie podanych źródeł i sprawdzony przez redakcję.