Aktualizacja:

Najnowsze teksty w serwisie

Niedobór białka REXO2 może napędzać stan zapalny w chorobie Sjögrena

Gdy w komórkach nabłonka gruczołów ślinowych brakuje białka REXO2, gromadzi się w nich mitochondrialny dwuniciowy RNA, który uruchamia odpowiedź interferonową. Mechanizm opisali badacze z Francji we współpracy z naukowcami z Wydziału Biologii UW.

Mikroskop laboratoryjny z preparatem na stoliku, obiektywy skierowane na szkiełko
Mikroskop laboratoryjny z preparatem Zdjęcie ilustracyjne.Fot. felixioncool / Pixabay

W chorobach autoimmunologicznych, m.in. w toczniu rumieniowatym układowym i chorobie Sjögrena, interferon pozostaje aktywny przez długi czas, a kluczową rolę grają komórki nabłonkowe. Jako możliwe przyczyny wskazywano wirusy i retroelementy, ale bezpośrednich dowodów z tkanek pacjentów jest niewiele. Nowa praca w „Proceedings of the National Academy of Sciences” opisuje mechanizm, który działa wewnątrz samych komórek.

Naukowcy z Uniwersytetu Paris-Saclay zwrócili się do laboratorium UW, bo temat wiązał się z jego wcześniejszymi odkryciami. Jak wyjaśnia dr Łukasz Borowski z Wydziału Biologii UW, zespół wykazał wcześniej, że zaburzony rozkład RNA w ludzkich mitochondriach powoduje gromadzenie się mt-dsRNA. Te cząsteczki mogą przedostawać się do cytoplazmy i tam wywoływać wrodzoną odpowiedź immunologiczną.

Francuscy badacze zauważyli, że w materiale od pacjentów z chorobą Sjögrena spada poziom białka REXO2, które uczestniczy w ostatnim etapie rozkładu mitochondrialnego RNA. Ustalili też, że w komórkach nabłonka gruczołów ślinowych mRNA tego białka stabilizuje metylotransferaza METTL3 dzięki modyfikacji m6A. Gdy aktywność METTL3 słabnie, powstaje mniej REXO2, przybywa mt-dsRNA, a w efekcie pojawia się odpowiedź interferonowa i stan zapalny.

Gdy aktywność METTL3 słabnie, powstaje mniej REXO2, przybywa mt-dsRNA, a w efekcie pojawia się odpowiedź interferonowa i stan zapalny.

Opisane zjawiska udało się odwrócić dzięki suplementacji S-adenozylometioniną. Ten związek zwiększa zdolność komórki do metylacji, co podnosi poziom białka REXO2. Według autorów otwiera to nowe możliwości leczenia chorób autoimmunologicznych, w których główną rolę odgrywa interferon.

Źródła

  1. Uniwersytet Warszawski — „Metabolizm RNA w mitochondriach” (30.10.2026)uw.edu.pl

Tekst przygotowany z pomocą AI na podstawie podanych źródeł.