Europejski komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej mówił o tym 16 października na Vilnius University, podczas uroczystości podpisywania Magna Charta Universitatum. Dokument ten stawia na pierwszym miejscu badania i nauczanie niezależne od polityki. Udział uczelni w badaniach obronnych, które wymagają ograniczeń ze względów bezpieczeństwa i zależą od budżetów państw, rodzi jednak pytanie, na ile da się zachować te wartości.
W sprawie kosmosu Kubilius zapowiada, że w ciągu 10 lat wystrzelonych zostanie 50 000 satelitów, więcej niż przez dotychczasowe 70 lat ery kosmicznej. Uczelnie mają kształcić inżynierów i prowadzić badania. Głównym wyzwaniem dla Europy jest według niego ryzyko pozostania w tyle, zwłaszcza w rakietach wielokrotnego użytku.
Mówiąc o obronności, komisarz przywołał rosyjski budżet wojskowy na przyszły rok: 180 mld euro, o 33 proc. więcej według parytetu siły nabywczej. Podał też, że na Litwie i w kilku innych państwach sprawy bezpieczeństwa wchodzą już do życia uczelni, na przykład przez szkolenia studentów z pierwszej pomocy i edukację przeciw dezinformacji.
Amélia Veiga, główna badaczka finansowanego z Horizon Europe projektu DRU – Democratic Roles of Universities, wskazuje dwa problemy. Pierwszy to przesuwanie pieniędzy kosztem innych dziedzin; autor tekstu pyta, czy ucierpiałyby na przykład badania nad klimatem. Drugi to wpływ finansowania na program uczelni, dlatego według niej trzeba śledzić, skąd pochodzą pieniądze i czyich interesów bronią. Jak mówi, w Portugalii środki od państwa nie pokrywają nawet pensji, a brak finansowania publicznego zagraża autonomii uczelni.
Źródła
- University World News — „Will space revolution, defence reshape research agendas?” (1 listopada 2026)universityworldnews.com
Tekst przygotowany z pomocą AI na podstawie podanych źródeł.
