Aktualizacja:

Najnowsze teksty w serwisie

Białkowe włókna kojarzone z alzheimerem wprowadzają RNA do plemników

Amyloidy, znane głównie z chorób neurodegeneracyjnych, w nasieniu wiążą cząsteczki RNA i pomagają im dostać się do plemników – podają badacze z Columbii. W przyszłości mogłyby służyć do dostarczania RNA do komórek, np. w terapiach genowych.

Skupisko plemników pod mikroskopem fluorescencyjnym — niebieskie główki na żółtopomarańczowym tle
Plemniki pod mikroskopem fluorescencyjnym Zdjęcie ilustracyjne.Fot. Natashmit / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Wyniki opisał zespół z Zuckerman Institute na Uniwersytecie Columbia w czasopiśmie „Molecular Cell” 26 października 2026 r. Punktem wyjścia był HIV: wcześniejsze badania pokazały, że włókna amyloidowe obecne w nasieniu ułatwiają wirusowi wnikanie do komórek. Ponieważ materiałem genetycznym HIV jest RNA, badacze sprawdzili, czy amyloidy mogą przenosić RNA także w ogóle.

Okazało się, że oba rodzaje cząsteczek łączą się ze sobą – amyloidy mają ładunek dodatni, a RNA ujemny. Dzięki kriotomografii elektronowej i znakowaniu złotem zespół potwierdził, że włókna rzeczywiście wnikają do wnętrza plemników, a nie tylko przyczepiają się do ich powierzchni. Amyloidy wyraźnie przyspieszały przenikanie RNA, a w komórce od włókna odłączało je białko klasteryna.

Nie wiadomo jeszcze, co przeniesione RNA robi w plemniku. Wcześniejsze prace wskazywały, że RNA z nasienia może włączać i wyłączać geny u potomstwa. W doświadczeniach amyloidy wprowadzały do plemników także dłuższe RNA, kodujące zielone białko fluorescencyjne. Zarodki z takich plemników wytwarzały co najmniej 10 razy więcej tego białka niż przy RNA podanym bez amyloidów.

Pracą kierował dr Anthony Fitzpatrick, a głównym autorem jest dr William Mallen, który prowadził badania jako doktorant. Według autorów amyloidy mogłyby kiedyś zastąpić zmodyfikowane wirusy, na których dziś często opiera się dostarczanie narzędzi CRISPR, a które mogą wywoływać reakcje układu odpornościowego.

Źródła

  1. EurekAlert! (Zuckerman Institute, Columbia University) — „Protein fibers, a hallmark of Alzheimer’s, spotted making deliveries to sperm” (26 października 2026)eurekalert.org

Tekst przygotowany z pomocą AI na podstawie podanych źródeł.